ΜΠΛΟΚΟ στον αφανισμό του πρωτογενή τομέα & στην υποβάθμιση της γεωργίας

Οι αγροτικές κινητοποιήσεις που έχουν ξεσπάσει στην Ελλάδα τους τελευταίους μήνες δεν αποτελούν ένα μεμονωμένο οικονομικό ξέσπασμα ούτε μια απλή διεκδίκηση επιδοτήσεων. Είναι η πολιτική έκφραση μιας βαθύτερης κρίσης: της σύγκρουσης ανάμεσα στον αγρότη ως ελεύθερο παραγωγό και σε ένα σύστημα ολοκληρωτικής ρύθμισης. Ένα σύστημα που αποφασίζει γι’ αυτόν δίχως τη συμμετοχή του με αποφάσεις που επηρεάζουν τελικά ολόκληρη την κοινωνία.

Οι κινητοποιήσεις, τα μπλόκα και η κοινωνική ανυπακοή δεν εκφράζουν απλώς οικονομική ασφυξία· εκφράζουν την άρνηση αποδοχής ενός μοντέλου όπου η επιβίωση εξαρτάται από διοικητικούς μηχανισμούς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της, μέσω της ΚΑΠ και των σύγχρονων εμπορικών συμφωνιών, έχουν μετατρέψει τη γεωργία από πράξη αυτονομίας σε πράξη συμμόρφωσης, στρεβλώνοντας τις σχέσεις παραγωγής και δημιουργώντας εξαρτήσεις. Ο αγρότης δεν καλλιεργεί με βάση τη γνώση του τόπου και τις ανάγκες της κοινότητας αλλά με βάση «πράσινες δεσμεύσεις» από-τα-πάνω και προθεσμίες πληρωμών. Και εδώ οι επιδοτήσεις δεν λειτουργούν ως μέσο στήριξης, αλλά ως μηχανισμός πειθάρχησης.

Παράλληλα, τα σημερινά δίκαια αιτήματα των αγροτών, όπως αυτό της ελάχιστης εγγυημένης τιμής των προϊόντων τους, είναι κάτι που θα πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη, ειδικά μέσα σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον κλιματικής κατάρρευσης, λειψυδρίας, ερημοποίησης και απρόβλεπτων φαινομένων που κάνουν ακόμα πιο επισφαλείς τις συνθήκες παραγωγής στο χωράφι.

Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur αποκαλύπτει την υποκρισία του λεγόμενου «ελεύθερου εμπορίου» αλλά και της περιβαλλοντικής ευαισθησίας που θέλει να επικαλείται η Ευρώπη κατά το δοκούν. Αυτό δεν είναι ελευθερία της αγοράς· είναι κατευθυνόμενη απελευθέρωση προς όφελος μεγάλων εμπορικών συμφερόντων και εις βάρος των μικρών παραγωγών. Συγκεκριμένα, οι Ευρωπαίοι αγρότες παράγουν υπό αυστηρούς κανονισμούς, ενώ καλούνται να ανταγωνιστούν προϊόντα άλλων χωρών που δεν υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς. Στη Λατινική Αμερική δεν ισχύουν οι ίδιοι περιβαλλοντικοί και αγροτικοί περιορισμοί που υπάρχουν στην ΕΕ, συγκεκριμένα, δεν υπάρχουν κανόνες τύπου “Green New Deal” (π.χ. περιορισμοί σε φυτοφάρμακα, ορμόνες, εντατική εκτροφή, προστασία εδάφους κ.λπ.) Τα προϊόντα μπορεί να είναι φθηνότερα και πιο μαζικής παραγωγής αλλά με χαμηλότερα στάνταρ ποιότητας και μικρότερη διατροφική αξία, με περισσότερα υπολείμματα χημικών αλλά και μεταλλαγμένα.

Έτσι, βλέπουμε πως πέρα από την προφανή υποτίμηση του πρωτογενούς τομέα που θα επέλθει λόγω αυτού του ανταγωνισμού, θα έρθει και ο περαιτέρω υποβιβασμός της ποιότητας διατροφής μας που δεν θα πρέπει να γίνει ανεκτός. Το ψευτοδίλημμα “ή καλή ποιότητα ή φθηνό” θα πρέπει να σπάσει και ένας πραγματικός τρόπος προς αυτή την κατέυθυνση είναι ο περιορισμός των μεσαζόντων που εκτοξεύουν τις τιμές των προϊόντων και αδιαφορούν για την άμεση επαφή του παραγωγού με τον τελικό καταναλωτή.

Σήμερα, με τους μεσάζοντες, οι αγρότες αναγκάζονται να διαθέτουν τα προϊόντα τους σε τιμές κάτω του κόστους παραγωγής, ενώ καταλήγουν υπερκοστολογημένα στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Αντίθετα, τα αυτοοργανωμένα δίκτυα παραγωγών-καταναλωτών καθώς και οι καταναλωτικοί συνεταιρισμοί που έχουν ξεπηδήσει παγκοσμίως σε περιόδους κρίσεις δείχνουν τον δρόμο προς μία ουσιαστική στροφή της άμεσης ικανοποίησης των αναγκών με όρους αποανάπτυξης και αγροτικής (όχι βιομηχανικής) γεωργίας. Προς μία γεωργία που θα στηριχθεί στις ανάγκες πρώτα του ίδιου του αγρότη, μετά της κοινότητας και της περιοχής και εν συνεχεία των διπλανών περιοχών και της χώρας. Μιας γεωργίας που σέβεται τον παραγωγό, τους ανθρώπους, το έδαφος και την πολυκαλλιέργεια, τα φυτά, τα ζώα, το περιβάλλον – που κρατά ζωντανή μια περιοχή και δεν έχει στόχο μόνο τις επιδοτήσεις.

Τα αγροτικά μπλόκα θα πρέπει να ιδωθούν ως πράξεις άμεσης δράσης, ως πολιτικά εργαλεία ανθρώπων που έχουν αποκλειστεί από τα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Δημιουργούνται ακριβώς γιατί οι θεσμοί (νόμοι, πολιτική, διαδικασίες συμμετοχής) δεν δίνουν πραγματική δυνατότητα στους αγρότες να επηρεάσουν τα ζητήματα που τους αφορούν. Γιατί όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται μακριά από την κοινότητα, η ανυπακοή γίνεται μορφή άμυνας και αποτελεί έναν αγώνα στον οποίο πρεπει να σταθεί αλληλέγγυα κι η υπόλοιπη κοινωνία καθώς δεν αποτελεί ένα συντεχνιακό πρόβλημα.

Η γεωργία χρειάζεται περισσότερη ελευθερία και λιγότερη γραφειοκρατία: πραγματική αυτονομία στην παραγωγή, κοινοτική καλλιέργεια της γης και ανταλλακτικά δίκτυα κοινωνικής οικολογίας, τοπικές αγορές, άμεση σχέση παραγωγού–καταναλωτή και εθελοντικούς συνεταιρισμούς αντί για κρατικά ελεγχόμενες δομές. Ζητά να επιστραφεί η γη σε αυτούς που τη δουλεύουν, όχι ως ιδιοκτησία μόνο, αλλά ως πολιτική και κοινωνική ευθύνη.

Οι σημερινές αγροτικές κινητοποιήσεις δεν είναι αναχρονισμός. Είναι προειδοποίηση. Ότι χωρίς ελευθερία στην παραγωγή, χωρίς αυτονομία στις κοινότητες και χωρίς πραγματική ισότητα όρων, η γεωργία θα πάψει να είναι τρόπος ζωής και θα γίνει απλώς ένας ακόμη ρυθμιζόμενος τομέας προς εκκαθάριση.

Τέτοιες στιγμές ανακαλούμε στη σκέψη μας τον αγωνιστή και βιοκαλλιεργητή Γιώργο Κολέμπα που συνήθιζε να μας λέει χαρακτηριστικά “Πιο αργά, πιο κοντά, πιο λίγα και καλά“.

– Μπλόκο στον αφανισμό του πρωτογενή τομέα & στην υποβάθμιση της γεωργίας
– Νίκη στις αγροτικές κινητοποιήσεις
– Για μία στροφή από τη βιομηχανική στην αγροτική γεωργία
– Αλληλεγγύη και αλληλοστήριξη κατοίκων πόλης και παραγωγών

#supportyourfarmer #strike

ΑΥΤΕΝΕΡΓΕΙΑ – πολιτική συλλογικότητα
https://aftenergeia.gr/